Wiskoza – co to za materiał?

Spotykasz na metce słowo „wiskoza” i zastanawiasz się, co tak naprawdę masz na sobie? Chcesz wiedzieć, czy to materiał naturalny, czy sztuczny i czy warto go nosić na co dzień? Z tego tekstu dowiesz się, co to jest wiskoza, jakie ma właściwości, z czym ją porównać i jak dbać o ubrania z tego materiału.

Wiskoza – co to za materiał?

Wiskoza to ciekawy przypadek w świecie tkanin. Powstaje z celulozy drzewnej, najczęściej z drzew iglastych, czyli z surowca całkowicie naturalnego. Zanim jednak trafi na półki w postaci materiału, przechodzi długą i złożoną obróbkę chemiczną w laboratorium.

Dlatego mówi się, że wiskoza jest włóknem pochodzenia roślinnego, ale jednocześnie należy do grupy materiałów sztucznych. Surowiec jest naturalny, natomiast sposób produkcji przypomina wytwarzanie włókien syntetycznych, takich jak poliester. W efekcie powstaje tkanina, która łączy zalety lnu, bawełny czy jedwabiu, ale jest bardziej przewidywalna w użytkowaniu.

Wiskoza to włókno celulozowe – powstaje z drewna, lecz wymaga zaawansowanej obróbki chemicznej, dlatego zalicza się ją do materiałów sztucznych pochodzenia naturalnego.

Na rynku spotkasz wiskozę głównie w dwóch postaciach: jako tkaninę wiskozową oraz dzianinę wiskozową. Tkanina jest zazwyczaj chłodna, lejąca, idealna na sukienki czy koszule. Dzianina jest bardziej elastyczna, miękka i cieplejsza, dlatego świetnie sprawdza się na swetry, bluzki i ubrania na chłodniejsze miesiące.

Jakie właściwości ma wiskoza?

Wiskoza jest projektowana tak, by jak najbardziej przypominała tkaniny naturalne, a jednocześnie ograniczała ich wady. Z tego powodu często nazywa się ją sztucznym jedwabiem. Ma miękki chwyt, ładnie się układa i dobrze reaguje na barwienie, więc kolory zwykle są intensywne i trwałe.

Włókna wiskozowe są higroskopijne, czyli chłoną wilgoć. Materiał wchłania pot z powierzchni skóry, ale dość szybko wysycha. Tkanina przepuszcza powietrze, dzięki czemu ciało nie „kisi się” pod ubraniem nawet w gorące dni. Sucha wiskoza jest wytrzymała, dopiero w stanie mokrym staje się bardziej podatna na rozciągnięcia i uszkodzenia.

Czy wiskoza się gniecie?

Stopień gniecenia zależy od tego, z jaką wiskozą masz do czynienia. Klasyczna cienka tkanina wiskozowa potrafi się zagnieść, ale zwykle mniej niż len czy typowa bawełna koszulowa. Z kolei dzianina wiskozowa jest znacznie mniej gnietliwa, często nie wymaga prasowania lub wystarczy krótkie przeprasowanie parą.

Wiskoza wygrywa też w starciu z wieloma materiałami naturalnymi, jeśli chodzi o suszenie. Schnie szybciej niż grubsza bawełna czy len, a gładka powierzchnia włókien ułatwia prasowanie. Zagniecenia często znikają po lekkim zwilżeniu i krótkim przejechaniu żelazkiem o niskiej temperaturze.

Czy wiskoza się rozciąga?

Wiele osób myli rozciąganie z elastycznością i winą obarcza sam surowiec. Tymczasem najwięcej zależy od rodzaju splotu. Tkanina wiskozowa (czyli materiał tkany) praktycznie się nie rozciąga, dzięki czemu lepiej trzyma formę kroju. Nadaje się na koszule, spódnice, sukienki o prostszej linii czy spodnie typu wide leg.

Dzianina wiskozowa, dzięki charakterystycznemu przeplataniu nitek, zachowuje naturalną elastyczność. Naddaje się przy ruchu, po czym wraca do pierwotnego kształtu. Jeśli w składzie pojawia się elastan, materiał może dopasowywać się do sylwetki jeszcze bardziej, co bywa świetnym rozwiązaniem w topach, body czy dopasowanych sukienkach.

Do czego nadaje się wiskoza?

Wiskoza jest jednym z najczęściej wybieranych materiałów w branży odzieżowej. Dzieje się tak, ponieważ dobrze łączy wygodę, estetykę i rozsądną cenę. Projektanci chętnie sięgają po wiskozę, gdy chcą uzyskać efekt jedwabistej, lejącej tkaniny, ale zapewnić łatwiejszą pielęgnację i lepszą odporność na codzienne użytkowanie.

Materiał wykorzystuje się zarówno w ubraniach damskich i dziecięcych, jak i w wybranych elementach odzieży męskiej. W modzie domowej z wiskozy szyje się pościel, narzuty, lekkie zasłony, a także podszewki do eleganckich kreacji. Tkanina dobrze przyjmuje nadruki, dlatego na rynku jest ogromny wybór wiskozowych kwiatów, wzorów geometrycznych czy abstrakcyjnych printów.

Wiskoza na lato

Ubrania z wiskozy cieszą się szczególną popularnością wiosną i latem. Tkanina jest lekka, zwiewna, często lekko chłodna w dotyku. Dzięki dużej przepuszczalności powietrza ciało mniej się przegrzewa, a nadmiar wilgoci wchłania się w strukturę materiału.

Z letniej wiskozy szyje się przede wszystkim:

• sukienki o lejącej linii, midi i maxi,
• luźne koszule i bluzki na ramiączkach,
• spódnice o kroju koła, trapezu lub z falbanami,
• spodnie palazzo, kuloty i lekkie kombinezony.

Takie ubrania miękko układają się na sylwetce, podkreślając jej kształt bez uczucia „sztywnej zbroi”. Wiele osób wybiera wiskozę jako ekologiczny zamiennik jedwabiu, bo daje podobne wrażenie lekkości, ale jest bardziej odporna na słońce i w codziennej pielęgnacji mniej wymagająca.

Wiskoza na chłodniejsze dni

Wbrew pozorom wiskoza nie jest zarezerwowana tylko dla gorącego lata. Dzianiny wiskozowe o wyższej gramaturze (na przykład 180–200 g/m²) sprawdzają się jesienią i zimą. Z takich materiałów powstają miękkie swetry, bluzki z długim rękawem, golfy i sukienki dzianinowe.

W tej roli wiskoza często występuje z dodatkiem innych włókien. Domieszka poliestru wzmacnia materiał, zwiększa jego trwałość na przecieranie i przyspiesza schnięcie. Dodatek elastanu zapewnia komfort ruchu, dlatego ubrania nie krępują ciała nawet przy dopasowanym kroju.

Wiskoza a inne materiały – czym się różni?

Przy wyborze tkaniny warto porównać wiskozę z innymi popularnymi surowcami. Różnice widać nie tylko w dotyku, ale także w sposobie użytkowania, oddychalności i łatwości pielęgnacji. Na tej podstawie łatwiej podjąć decyzję, z czego uszyć sukienkę, a z czego koszulę czy żakiet.

Porównanie wiskozy z bawełną i poliestrem dobrze pokazuje, gdzie ten materiał sprawdza się najlepiej, a kiedy lepiej sięgnąć po inny surowiec:

Wiskoza a bawełna

Bawełna to klasyczna tkanina naturalna, wiskoza zaś jest materiałem sztucznym wytwarzanym z naturalnego surowca. Bawełna powstaje bez pośrednictwa złożonej chemii, natomiast wiskoza wymaga skomplikowanej obróbki celulozy. Różnice czuć już przy pierwszym dotknięciu.

Typowa bawełna bywa bardziej sztywna i podatna na zagniecenia. Wiskoza układa się płynniej, jest delikatniejsza i przyjemniej otula skórę. W wielu letnich projektach zastępuje bawełnę, bo lepiej się leje i ładniej podkreśla sylwetkę. Wyjątek stanowi bawełna merceryzowana, która dzięki specjalnej obróbce staje się gładsza, mocniejsza i może z powodzeniem konkurować z wiskozą.

Wiskoza a poliester

Poliester należy do włókien syntetycznych. Nie pochodzi z roślin ani zwierząt, tylko ze związków chemicznych tworzonych w zakładach przemysłowych. Nie chłonie wilgoci, prawie się nie gniecie i jest bardzo trwały, ale gorzej radzi sobie z przepuszczaniem powietrza.

Wiskoza bywa łączona z poliestrem, aby uzyskać materiał łączący zalety obu surowców. Domieszka poliestru:

• zmniejsza gniecenie tkaniny,
• przyspiesza schnięcie,
• wzmacnia odporność na przetarcia,
• może nieco zwiększyć „śliskość” i połysk materiału.

W czystej postaci poliester lepiej sprawdza się w żakietach, marynarkach, płaszczach czy luźnych spódnicach, gdzie nie przylega bezpośrednio do ciała. Wiskoza i inne materiały pochodzenia naturalnego są z kolei wyborem dla ubrań bliżej skóry, takich jak bluzki, sukienki i topy.

Jak dbać o wiskozę?

Choć wiskoza daje wysoki komfort noszenia, wymaga odrobiny uwagi podczas prania i suszenia. Włókna w stanie mokrym są bardziej delikatne, więc niewłaściwa pielęgnacja może skrócić żywotność ubrania. Dobra wiadomość jest taka, że jeśli podejdziesz do materiału z wyczuciem, odwdzięczy się ładnym wyglądem przez kilka sezonów.

Warto przyjąć kilka prostych zasad na co dzień:

1. Sprawdzaj metkę z zaleceniami producenta.
2. Wybieraj program do tkanin delikatnych lub pranie ręczne.
3. Unikaj mocnego wirowania oraz wykręcania materiału.
4. Susz ubrania na płasko, uformowane do właściwego kształtu.

Takie traktowanie ogranicza ryzyko rozciągnięcia i zniekształcenia ubrania. Dotyczy to zwłaszcza cienkich sukienek, bluzek na ramiączkach oraz dzianin wiskozowych z dodatkiem elastanu, które łatwo „wyciągnąć”, jeśli będą długo wisieć mokre na wieszaku.

Pranie i suszenie wiskozy

Idealne warunki prania wiskozy to niska lub średnia temperatura oraz delikatne środki piorące przeznaczone do tkanin wrażliwych. Detergenty o silnym działaniu mogą przesuszać włókna i wpływać na ich elastyczność. Przy praniu w pralce przyda się woreczek ochronny, szczególnie przy cienkich tkaninach z nadrukiem.

Do suszenia najlepiej rozłożyć ubranie na płasko na ręczniku lub suszarce. Wieszanie mokrej, ciężkiej sukienki na cienkim wieszaku grozi rozciągnięciem ramion i dekoltu. W upalne dni wiskoza schnie naprawdę szybko, więc wystarczy kilka godzin, by materiał był gotowy do założenia.

Prasowanie i przechowywanie

Wiskoza nie lubi zbyt wysokich temperatur. Żelazko ustaw na niską lub średnią moc, możliwie z funkcją pary. Prasowanie po lewej stronie ogranicza ryzyko przebarwień i nabłyszczeń, zwłaszcza przy ciemnych kolorach. Lekkie zagniecenia można usunąć samą parownicą, bez kontaktu stopy żelazka z tkaniną.

Przechowywanie też ma znaczenie. Cienkie sukienki i bluzki możesz wieszać na szerokich, zaokrąglonych wieszakach, aby uniknąć „ramionek”. Cięższe dzianiny wiskozowe lepiej złożyć i ułożyć na półce, bo długotrwałe wiszenie może je niepotrzebnie rozciągnąć. Dzięki temu materiał zachowa swój pierwotny kształt i pozostanie estetyczny przez dłuższy czas.